Arketip

arketip kavramı en belirgin biçimde Carl Gustav Jung’un analitik psikoloji kuramında kullanılır. Jung’a göre arketipler, bireysel deneyimden bağımsız olarak insan psikolojisinde tekrar eden temel imgelerin ve anlam örüntülerinin oluşmasına zemin hazırlayan evrensel eğilimlerdir. Anne, gölge, kahraman, bilge yaşlı kişi ve persona gibi örüntüler Jungcu literatürde sık anılan arketip örnekleridir. Modern akademik psikolojide arketip kavramı deneysel olarak doğrudan ölçülmesi zor ve kuramsal açıdan tartışmalı bir kavram olarak değerlendirilir. Bu nedenle güncel psikoloji literatüründe daha çok analitik psikoloji, derinlik psikolojisi, sembolizm, mitoloji ve psikoterapi kuramları bağlamında kullanılır; bilişsel ya da deneysel psikolojide standart bir açıklayıcı mekanizma olarak kabul edilmez.