Sosyal Psikoloji

Bilişsel Çelişki

Cognitive Dissonance

  1. 1.

    bireyin sahip olduğu inançlar, tutumlar veya davranışlar arasında uyumsuzluk olduğunda ortaya çıkan psikolojik rahatsızlık durumudur. (bkz. tutum · sosyal kimlik · kolektif narsisizm)

Detaylı Açıklama

insanlar genellikle düşünceleri, inançları ve davranışları arasında tutarlılık arar. Ancak bu unsurlar arasında bir uyumsuzluk ortaya çıktığında zihinsel bir gerginlik oluşur; buna bilişsel çelişki denir. Örneğin sağlığın önemli olduğunu düşünen bir kişinin sigara içmesi, bu iki durum arasında bir çelişki yaratır. Bu rahatsızlık hissi bireyi bu uyumsuzluğu azaltmaya yönlendirir. Kişi ya davranışını değiştirir, ya inancını yeniden düzenler ya da durumu haklı gösterecek yeni açıklamalar üretir. Bu süreç, insanların her zaman tamamen rasyonel kararlar vermediğini ve çoğu zaman kendilerini tutarlı hissetmek için düşüncelerini yeniden şekillendirdiğini gösterir.