Hipnoz

Psikoloji ders kitaplarında hipnoz, dış uyaranlara asgari düzeyde dikkat verilen yoğun bir öz-odaklanma ve dikkat hâli olarak tanımlanır; uygulayıcı genellikle kişiden tek bir şeye odaklanmasını, gevşemesini, uygulayıcıya güvenmesini ve hayal gücünü kullanmasını ister ve bu süreç telkine yatkınlığı artırır. Bireyler hipnotize edilebilirlik açısından farklılık gösterse de araştırmalar çoğu insanın en azından orta düzeyde hipnotize edilebildiğini düşündürmektedir. Eğitimli uzmanlarca ve danışanın onayıyla uygulanan hipnozun, başka yöntemlerle birlikte kullanıldığında ağrı, depresyon ve kaygı, sigarayı bırakma ve kilo verme konularında en azından bir ölçüde etkili olduğu, bellek ya da beceri üzerindeki etkilerinin ise sınırlı kaldığı bildirilmektedir. Kuramsal açıdan Hilgard'ın buzlu su deneyleriyle desteklenen ayrışma (disosiyasyon) görüşü hipnozu bilincin ayrışmış bir hâli olarak açıklarken, sosyal-bilişsel görüş hipnotize edilen kişinin bu durumdaki birinden beklenen sosyal rolü yerine getirdiğini savunur.