Klinik Psikoloji

Öğrenilmiş Çaresizlik

Learned Helplessness

  1. 1.

    bireyin kontrol edemediği olumsuz deneyimler sonucunda, daha sonra kontrol edebileceği durumlarda bile pasif kalmayı öğrenmesi durumudur. (bkz. psikolojik sağlamlık · duygusal dengelilik · depersonalizasyon)

Detaylı Açıklama

bireyin tekrar eden başarısızlıklar veya kaçınılmaz olumsuzluklar yaşaması sonucu, çaba göstermenin işe yaramayacağına inanmasıyla ortaya çıkar. Bu durumda kişi, aslında çözüm mümkün olsa bile denemekten vazgeçer. Seligman’ın deneylerinde hayvanların kaçamayacakları şoklara maruz kaldıktan sonra, kaçma imkânı verildiğinde bile pasif kaldıkları gözlemlenmiştir. İnsanlarda ise bu durum, özellikle depresyonla ilişkilidir ve motivasyon kaybı, umutsuzluk ve düşük öz yeterlilik gibi sonuçlara yol açabilir. Öğrenilmiş çaresizlik, bireyin kontrol algısının zayıflamasıyla yakından bağlantılıdır.